Every problem in the chapter beside the book’s answer, a chapter at a time as you scroll.

Chapter 3: Popyt i podaż

11 problems · 1 figure

3-1 §3.1 source ↗

Spójrz na Ilustrację 3.4. Załóżmy, że cena benzyny wynosi 5,60 zł/l. Czy zapotrzebowanie jest wyższe, czy niższe niż to, które występuje przy cenie równowagi równej 5,40 zł/l? Jaka jest ilość oferowana przy cenie 5,60 zł? Czy na rynku występuje nadwyżka popytu, czy też nadwyżka podaży?
Ilustracja 3.4 Popyt i podaż na rynku benzyny in the book ↗
Krzywa popytu (D) i krzywa podaży (S) przecinają się w punkcie równowagi E, przy cenie 5,40 zł/l i ilości równej 600 mln l. Jest to jedyny poziom ceny, dla którego zapotrzebowanie jest równe ilości oferowanej. Po cenie wyższej od ceny równowagi, np. 5,80 zł/l, ilość oferowana jest większa niż zapotrzebowanie, pojawia się zatem nadwyżka podaży. Przy cenie niższej od ceny równowagi, powiedzmy 5,20 zł/l, zapotrzebowanie przewyższa ilość oferowaną, występuje więc nadwyżka popytu.

Answer

Ponieważ 5,60 zł/l jest ceną wyższą od ceny równowagi, to zapotrzebowanie będzie mniejsze i wyniesie 550 mln l, zaś ilość oferowana będzie wyższa i wyniesie 640 mln l. W rezultacie na rynku benzyny pojawi się nadwyżka podaży równa 640 – 550 = 90 mln l.

3-2 §3.2 source ↗

Dlaczego ekonomiści stosują założenie ceteris paribus?

Answer

Aby ułatwić analizę złożonych problemów. Ceteris paribus pozwala przyjrzeć się wpływowi tylko jednego czynnika na parametr, który próbujesz analizować. Po przeanalizowaniu wszystkich czynników oddzielnie ostateczna odpowiedź będzie sumą analiz cząstkowych.

3-3 §3.2 source ↗

Analizując rynek farb, ekonomista konstatuje wymienione poniżej fakty. Określ, czy wpłyną one na wzrost, czy na spadek popytu, a może na wzrost bądź spadek podaży.

a. Ostatnio pojawiły się nowe rozwiązania technologiczne pozwalające zmniejszyć koszty wytwarzania farb.

b. Farba utrzymuje się dłużej na pomalowanych powierzchniach, dzięki czemu właściciele nieruchomości nie muszą ich teraz malować tak często jak wcześniej.

c. Z powodu silnego gradobicia wiele osób musi ponownie pomalować swoje nieruchomości.

d. To samo gradobicie uszkodziło kilka fabryk produkujących farby na tyle, że zostały one zamknięte na kilka miesięcy.

Answer

a. Udoskonalenie technologii obniżające koszty produkcji spowoduje wzrost ilości oferowanej przy każdym poziomie ceny, czyli przesunięcie krzywej podaży w prawo (lub w dół).

b. Poprawa jakości farby jest traktowana jako zmiana gustów lub preferencji na korzyść tego produktu, co oznacza, że konsumenci domagają się większej ilości farby przy dowolnym poziomie cenowym, więc krzywa popytu przesuwa się w prawo. Jeśli wydaje się to sprzeczne z intuicją, należy zauważyć, że w przyszłości popyt na trwalszą farbę spadnie, ponieważ konsumenci zasadniczo przeniosą popyt z przyszłości na moment obecny.

c. Zwiększenie potrzeb powoduje wzrost zapotrzebowania, czyli przesunięcie krzywej popytu w prawo.

d. Uszkodzenie fabryk oznacza, że obecnie przedsiębiorstwa nie są w stanie dostarczyć tak dużo farb jak poprzednio. Technicznie jest to wzrost kosztów produkcji. Tak czy inaczej krzywa podaży przesuwa się w lewo.

3-4 §3.2 source ↗

Na rynek ropy naftowej wpływa wiele czynników. Postaraj się przewidzieć, jak każde z poniższych zdarzeń zmieni cenę rynkową i ilość równowagi. W każdym przypadku określ, w jaki sposób zdarzenie wpłynie na krzywe podaży i popytu. W razie potrzeby narysuj stosowny wykres.

a. Samochody stają się coraz bardziej oszczędne, a zatem pokonują więcej kilometrów na jednym litrze paliwa.

b. Zima jest wyjątkowo mroźna.

c. U wybrzeży Norwegii dokonano ważnego odkrycia nowego złoża ropy naftowej.

d. Gospodarki niektórych krajów wykorzystujących duże ilości ropy naftowej, takich jak Japonia, rozwijają się wolniej.

e. Wojna na Bliskim Wschodzie zakłóca harmonogramy wydobycia ropy.

f. Właściciele budynków instalują w nich dodatkową izolację termiczną.

g. Cena energii pozyskiwanej za pomocą paneli słonecznych gwałtownie spada.

h. Firmy chemiczne opracowują nowy rodzaj plastiku na bazie ropy naftowej, który nadaje się do bardzo wielu zastosowań.

Answer

a. Bardziej oszczędne samochody oznaczają mniejsze zapotrzebowanie na paliwa. Powoduje to przesunięcie w lewo krzywej popytu na benzynę i olej napędowy, a tym samym także na ropę naftową. Ponieważ krzywa popytu przesuwa się w dół krzywej podaży, spada zarówno cena, jak i ilość równowagi.

b. Niskie temperatury zwiększają zapotrzebowanie na olej opałowy. Powoduje to przesunięcie popytu na ten produkt, a tym samym na ropę naftową, w prawo. Ponieważ krzywa popytu przesuwa się w górę krzywej podaży, wzrasta zarówno cena rynkowa, jak i ilość równowagi.

c. Odkrycie nowych złóż ropy naftowej sprawi, że będzie jej więcej. Można to pokazać jako przesunięcie w prawo krzywej podaży, co spowoduje spadek ceny równowagi wraz ze wzrostem ilości równowagi. (Krzywa podaży przesuwa się w dół po krzywej popytu, więc cena i ilość zachowują się zgodnie z prawem popytu. Jeśli cena spada, ilość rośnie).

d. Jeśli gospodarka rozwija się wolniej, produkcja maleje i wymaga mniejszych nakładów, w tym energii, która jest wykorzystywana do wytwarzania praktycznie wszystkiego. Zmniejszenie popytu na energię przełoży się na spadek popytu na ropę naftową, czyli nastąpi przesunięcie w lewo krzywej popytu na to dobro. Ponieważ krzywa popytu przesuwa się w dół krzywej podaży, zarówno cena, jak i ilość równowagi spadną.

e. Zakłócenie wydobycia ropy naftowej zmniejszy jej podaż. To przesunięcie w lewo krzywej podaży oznacza ruch w górę po krzywej popytu, powodując wzrost ceny i spadek ilości zapewniających równowagę na rynku.

f. Lepsza izolacja zmniejszy zapotrzebowanie na ogrzewanie. To oznacza przesunięcie popytu na ropę naftową w lewo, a więc ruch w dół po krzywej podaży, a to skutkuje spadkiem ceny i ilości równowagi na rynku ropy.

g. Energia słoneczna jest substytutem energii wytwarzanej z ropy naftowej. Jeśli więc energia słoneczna stanie się tańsza, popyt na ropę naftową spadnie, ponieważ konsumenci przestawią się z ropy naftowej na energię słoneczną. Spadek popytu na ropę naftową zostanie pokazany jako przesunięcie krzywej popytu w lewo. Gdy krzywa popytu przesuwa się w dół krzywej podaży, zarówno cena równowagi, jak i ilość wydobywanej ropy naftowej spadną.

h. Nowy, popularny rodzaj plastiku zwiększy popyt na ropę. Jego wzrost zostanie pokazany jako przesunięcie krzywej popytu w prawo podnoszące cenę równowagi i ilość ropy będącej przedmiotem transakcji.

3-5 §3.3 source ↗

Pomyśl o rynku pasażerskich usług lotniczych. Od sierpnia 2014 r. do stycznia 2015 r. cena paliwa do silników odrzutowych wzrosła o ok. 47%. Korzystając z czteroetapowej analizy, odpowiedz, jak twoim zdaniem wzrost cen paliwa wpłynął na cenę biletów lotniczych i liczbę podróży samolotem.

Answer

Etap 1. Wykonaj rysunek z pierwotnym położeniem krzywych podaży i popytu. Zaznacz cenę i ilość równowagi.

Etap 2. Czy to zdarzenie gospodarcze wpłynęło na podaż, czy na popyt? Paliwo do silników odrzutowych to element kosztów organizowania lotów pasażerskich, więc wzrost ceny paliwa do silników odrzutowych wpływa na podaż.

Etap 3. Wzrost ceny paliwa lotniczego spowodował wzrost kosztów podróży lotniczych. Pokazujemy to jako przesunięcie w górę lub w lewo krzywej podaży.

Etap 4. Przesunięcie krzywej podaży w lewo powoduje ruch w górę po krzywej popytu, zwiększając cenę równowagi biletów lotniczych i zmniejszając liczbę odbytych podróży samolotem.

3-6 §3.3 source ↗

Cło to podatek nakładany na importowane towary. Załóżmy, że rząd Polski obniży cło na importowane telewizory. Korzystając z czteroetapowej analizy, ustal, jak obniżenie ceł wpłynie twoim zdaniem na cenę i ilość równowagi na rynku telewizorów.

Answer

Etap 1. Narysuj wykres z początkowymi krzywymi podaży i popytu. Oznacz początkowe cenę i ilość równowagi.

Etap 2. Czy omawiane zdarzenie gospodarcze wpłynęło na podaż, czy popyt? Cło jest traktowane jak koszt produkcji, a więc wpływa na podaż.

Etap 3. Obniżenie ceł jest równoznaczne ze spadkiem kosztów produkcji, który możemy pokazać jako przesunięcie w prawo (lub w dół) krzywej podaży.

Etap 4. Przesunięcie podaży w prawo powoduje ruch w dół po krzywej popytu, obniżając cenę równowagi i zwiększając ilość równowagi.

3-7 §3.4 source ↗

Jaki jest wpływ ceny maksymalnej na popyt (zapotrzebowanie) na produkt? Jaki jest wpływ ceny maksymalnej na podaż (ilość oferowaną)? Dlaczego akurat cena maksymalna powoduje nadwyżkę popytu?

Answer

Cena maksymalna (ustalona na poziomie niższym od ceny równowagi) spowoduje wzrost zapotrzebowania i spadek ilości oferowanej. Dlatego cena maksymalna prowadzi do nadwyżki popytu.

3-8 §3.4 source ↗

Czy cena maksymalna zmienia cenę równowagi?

Answer

Cena maksymalna jest ograniczeniem prawnym. Równowaga jest uwarunkowaniem ekonomicznym. Ludzie mogą, ale nie muszą, przestrzegać ceny maksymalnej, więc rzeczywista cena może być równa lub wyższa od ceny maksymalnej, ale cena maksymalna nie zmienia ceny równowagi.

3-9 §3.4 source ↗

Jaki może być efekt ustalenia ceny minimalnej poniżej ceny równowagi?

Answer

Cena minimalna jest ceną usankcjonowaną prawnie, podobnie jak cena maksymalna. W konsekwencji ich wprowadzenia nie ma możliwości zawierania legalnych transakcji po cenie, która jest niższa. Jeśli cena rynkowa kształtuje się na poziomie wyższym od ceny minimalnej, jej wprowadzenie nie będzie miało żadnego efektu, ponieważ i tak nikt nie będzie zawierał transakcji po cenie niższej od minimalnej.

3-10 §3.5 source ↗

Czy cena maksymalna zwiększa lub zmniejsza liczbę transakcji na rynku? Dlaczego? A co z ceną minimalną?

Answer

Zakładając, że ludzie przestrzegają prawa i nie zawierają transakcji przy cenach wyższych od ceny maksymalnej, cena rynkowa będzie poniżej równowagi, co oznacza, że popyt (Qd) będzie większy niż podaż (Qs). W konsekwencji liczba transakcji spadnie do Qs. Analogicznie rozumując, przy cenie minimalnej cena rynkowa będzie wyższa od ceny równowagi, więc Qd będzie mniejsze niż Qs. Ponieważ limitem transakcji jest tutaj popyt, liczba transakcji spadnie do Qd. Należy zauważyć, że ponieważ zarówno ceny minimalne, jak i ceny maksymalne zmniejszają liczbę transakcji, nadwyżka społeczna także jest mniejsza.

3-11 §3.5 source ↗

Jeśli cena minimalna przynosi korzyści producentom, to dlaczego zmniejsza nadwyżkę społeczną?

Answer

Ponieważ straty dla konsumentów są większe niż korzyści dla producentów, efekt netto jest ujemny. Ponieważ utracona nadwyżka konsumenta jest większa niż dodatkowa nadwyżka producenta, nadwyżka społeczna spada.

Loading chapter 4…

Zadania i odpowiedzi pochodzą z książki Mikroekonomia – Podstawy (Steven A. Greenlaw, David Shapiro i Waldemar Karpa), OpenStax Poland, i są wykorzystywane na licencji CC BY-NC-SA 4.0. Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/mikroekonomia-podstawy/pages/1-wprowadzenie-do-rozdzialu. Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Ta adaptacja jest udostępniana na tej samej licencji, nie służy celom komercyjnym i nie jest powiązana z OpenStax Poland, OpenStax ani Rice University, ani przez nie popierana.