← Back

Chapter 8: Odżywianie a zdrowie układu moczowego

Every problem in the chapter beside the book’s answer, a chapter at a time as you scroll.

Chapter 8: Odżywianie a zdrowie układu moczowego

12 problems · 0 figures

8-1 §8.SS source ↗

Które z poniższych zaleceń jest odpowiednie przy ograniczeniu spożycia potasu?

a. Jadaj grecki jogurt.

b. Używaj soli niskosodowej jako zamiennika.

c. Unikaj spożywania pomidorów i ziemniaków.

d. Pij dużo napojów gazowanych i herbat ziołowych.

Answer

c. Pomidory i ziemniaki są naturalnie bogate w potas. U osób z zaburzeniami pracy nerek nadmiar potasu może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, dlatego zaleca się ograniczenie jego podaży w diecie.

8-2 §8.SS source ↗

Jakie zalecenie jest właściwe przy konieczności ograniczenia spożycia tłuszczów nasyconych?

a. Wybieraj mleko odtłuszczone i masło klarowane.

b. Używaj oleju z oliwek zamiast tłuszczów nasyconych.

c. Smaż potrawy na głębokim oleju.

d. Spożywaj wędliny jako źródło łatwo dostępnego białka.

Answer

b. Olej z oliwek zawiera głównie jednonienasycone kwasy tłuszczowe, które mają korzystny wpływ na profil lipidowy i zmniejszają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Tłuszcze nasycone zwiększają poziom LDL („złego” cholesterolu), dlatego należy je ograniczać.

8-3 §8.SS source ↗

Co można zrobić, aby obniżyć poziom fosforu w organizmie?

a. Zjadać dużo serów i jogurtów naturalnych.

b. Pić napoje czekoladowe i gazowane w małych ilościach.

c. Podczas posiłków stosować leki wiążące fosfor.

d. Wybierać mleko krowie zamiast roślinnego.

Answer

c. W przebiegu przewlekłej choroby nerek dochodzi do hiperfosfatemii, która przyczynia się do wtórnej nadczynności przytarczyc i wapnienia naczyń. Leki wiążące fosfor (np. sewelamer, węglan wapnia) zmniejszają jego wchłanianie jelitowe.

8-4 §8.SS source ↗

Który z poniższych stanów może prowadzić do wielomoczu (poliurii)?

a. moczówka prosta

b. hipowolemia

c. ostre uszkodzenie nerek (AKI)

d. całkowita niedrożność dróg moczowych

Answer

a. Moczówka prosta to zaburzenie wydzielania lub działania hormonu antydiuretycznego ADH, skutkujące niemożnością zagęszczania moczu i wydalaniem jego bardzo dużej ilości. Poliuria >3 L/dobę to jeden z kryteriów diagnostycznych.

8-5 §8.SS source ↗

Jaką objętość moczu na dobę u dorosłych definiuje się jako skąpomocz (oligurię)?

a. <400–500 ml

b. <200 ml

c. <100 ml

d. >3000 ml

Answer

a. Skąpomocz (oliguria) to stan, w którym ilość wydalanego moczu jest znacznie zmniejszona. Oliguria może być objawem ostrej niewydolności nerek, odwodnienia lub zaburzeń perfuzji nerkowej.

8-6 §8.SS source ↗

Wybierz prawidłowe dokończenie zdania: „Wskaźnik eGFR w diagnostyce czynności nerek to…”

a. bezpośredni pomiar ilości moczu wydalanego na dobę.

b. szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej obliczany na podstawie stężenia kreatyniny.

c. wskaźnik wydolności cewek nerkowych, niezależny od kreatyniny.

d. miara poziomu białek w moczu pacjenta.

Answer

b. eGFR jest podstawowym wskaźnikiem funkcji nerek. Oblicza się go na podstawie wzoru uwzględniającego kreatyninę, wiek, płeć i czasami rasę. Pomaga wcześnie wykryć zaburzenia filtracji kłębuszkowej.

8-7 §8.SS source ↗

Co może sugerować pieniący się mocz?

a. obecność glukozy

b. obecność fosforanów i leukocytów

c. obecność białka

d. infekcję grzybiczą układu moczowego

Answer

c. Pieniący się mocz jest typowym objawem obecności białkomoczu, który może wskazywać na uszkodzenie bariery filtracyjnej kłębuszków nerkowych i rozwijającą się nefropatię, np. w cukrzycy.

8-8 §8.SS source ↗

Która z poniższych sytuacji może być przyczyną mętnego moczu?

a. nadmiar glukozy w diecie

b. obecność fosforanów lub kryształów

c. spożycie szparagów

d. nadmierne filtrowanie moczu przez nerki

Answer

b. Mętny mocz często wynika z obecności krystalizujących substancji (jak fosforany) lub leukocytów i bakterii przy zakażeniach dróg moczowych. Zmiana klarowności moczu może być cennym objawem diagnostycznym.

8-9 §8.SS source ↗

Jaka jest prawidłowa wartość eGFR u osoby dorosłej w wieku 72 lat zgodnie z KDIGO 2024?

a. ≥ 90 ml/min/1,73 m²

b. ≥ 80 ml/min/1,73 m²

c. ≥ 70 ml/min/1,73 m²

d. ≥ 60 ml/min/1,73 m²

Answer

d. U osób starszych (≥70 lat) normy eGFR są nieco niższe ze względu na fizjologiczny spadek czynności nerek z wiekiem. Zgodnie z KDIGO 2024, wartość ≥60 ml/min/1,73 m² u tej grupy wiekowej jest nadal uznawana za prawidłową.

8-10 §8.SS source ↗

Które grupy wiekowe mają taką samą wartość referencyjną eGFR wynoszącą ≥ 90 ml/min/1,73 m² według KDIGO 2024?

a. dorośli ≥ 70 lat i dzieci

b. dorośli (18–69 lat) i dzieci powyżej 2. roku życia

c. noworodki i dorośli

d. dzieci poniżej 2. roku życia i seniorzy

Answer

b. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi KDIGO, te grupy wiekowe mają taką samą referencyjną wartość eGFR, czyli ≥90 ml/min/1,73 m². U młodszych dzieci i seniorów normy są dostosowane do wieku i fizjologii.

8-11 §8.SS source ↗

Które z poniższych zaleceń dietetycznych jest właściwe w przypadku kamieni wapniowych zbudowanych ze szczawianu wapnia?

a. zwiększenie spożycia produktów takich jak ser i tofu

b. ograniczenie spożycia produktów takich jak rabarbar i buraki

c. zwiększenie spożycia owoców

d. stosowanie diety wysokosodowej

Answer

b. Rabarbar i buraki są bogate w szczawiany, które mogą łączyć się z wapniem i tworzyć kamienie szczawianowo-wapniowe. Ograniczenie ich spożycia jest jednym z głównych zaleceń profilaktyki kamicy tego typu.

8-12 §8.SS source ↗

Które z poniższych zaleceń dietetycznych jest właściwe w przypadku kamieni moczanowych?

a. zwiększenie spożycia czerwonego mięsa

b. spożywanie produktów zawierających syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy

c. unikanie produktów bogatych w puryny, takich jak pstrąg i przegrzebki

d. całkowite ograniczenie wszystkich źródeł białka, w tym nabiału

Answer

c. Puryny są metabolizowane do kwasu moczowego. U osób z tendencją do tworzenia kamieni moczanowych nadmiar puryn w diecie zwiększa ryzyko nawrotu kamicy. Unikanie produktów purynowych jest więc kluczowym elementem terapii dietetycznej.

Loading chapter 9…

Zadania i odpowiedzi pochodzą z książki Pielęgniarstwo. Żywienie w wybranych stanach klinicznych (Iwona Bodys-Cupak, Anna Felińczak, Iwona Malinowska-Lipień, Monika Michalak, Mirosława Noppenberg, Lucyna Płaszewska-Żywko, Lucyna Ścisło, Emerald Charity Bilbrew, Jody Vogelzang i Kelli Whittington), OpenStax Poland, i są wykorzystywane na licencji CC BY-NC-SA 4.0. Treści dostępne za darmo na https://openstax.org/books/zywienie/pages/1-wprowadzenie. Obrazy, aktywności, testy i podobne elementy tego podręcznika objęte prawami autorskimi OpenStax Poland podlegają tej samej licencji – CC-BY-NC-SA. Ta adaptacja jest udostępniana na tej samej licencji, nie służy celom komercyjnym i nie jest powiązana z OpenStax Poland, OpenStax ani Rice University, ani przez nie popierana.